MAKALELER

Çocuğunuz nasıl duyar ve konuşur?

İletişim becerilerinin gelişimi bebeklik döneminde, ilk kelimenin söylenmeden önce başlar. Dil ve konuşma problemleri, çocuğun sosyal ve akademik beceri ve davranışları üzerinde önemli bir etki yaratır. Bir çocuğun konuşma ve dil sorununun erken dönemde tespit ve tedavisi ile bu sorunların devam etme olasılığı azalır ya da daha iyi sonuçlar elde edilebilir. Çocukların konuşma ve dil sorunlarına erken müdahale ile çocukların okuma, yazma, okul çalışmaları ve kişiler arası ilişkilerde daha başarılı olmaları sağlanabilir.

Çocukların yaşlara göre gösterdikleri dil ve konuşma gelişimi aşağıda verilmiştir (The American Speech-Language-Hearing Association ) . Bu liste tek dilli çocukların hedef alınmasıyla hazırlanmıştır. Ancak listede sunulan becerilerin tamamının çocuğunuzda olmaması onun bu konuda sorunu olduğu anlamına gelmez. Çocuklar genellikle bu becerilerin tamamını öğrenmeden bir üst yaş aralığına geçebilir. Ancak çocuğunuz listede belirlenen maddelerin çoğunluğunda yetersiz ise bir odyoloji, konuşma bozuklukları uzmanı ve ya dil ve konuşma patoloğu tarafından değerlendirilmesinde fayda olacaktır.

Çocuğum ne yapabilir?

0-3 ay

Yüksek seslerde irkilir

Biri konuşurken sessizleşir ya da gülümser

Sesinizi tanıyıp ağlamayı keser

Sesin yükselmesi ya da azalmasına bağlı olarak emme hareketinin değişir

Zevk aldığı durumlarda ses çıkarır

Farklı ihtiyaçları için farklı şekilde ağlar

Sizi gördüğünde gülümser

4-6 ay

Gözlerini sesin geldiği yöne çevirir

Ses tonunuzdaki değişimlere tepki verir

Sesli oyuncaklar ilgisini çeker

Müzik dikkatini çeker Babbling (mırıldanma) sesleri /p/, /b/ , /m/ gibi konuşma seslerini içerir

Kıkırdar, güler

Heyecanlandığını ve hoşnutsuz olduğunu sesle belli eder

Sizinle oynarken ya da yalnız kaldığında agular (gurgling)

7 ay – 1 yaş

“cee” benzeri oyunlarla eğlenir

Sesin geldiği yöne bakar

Konuştuğunuzda dinler

Sık kullanılan belli kelimeleri tanır Uzun ve kısa seslerle mırıldanır ( babbling)

Dikkat çekmek için ağlama seslerinin dışında sesler ya da konuşma seslerini kullanır

İletişim için jestleri kullanır

Farklı konuşma seslerini taklit eder

Bir yaş civarı çok anlaşılır olmasa da “baba”, “dede” gibi konuşma seslerini çıkarır.

1 yaş – 2yaş

Sorulduğunda birkaç organını gösterebilir

Basit yönergeleri ve soruları anlar ( ayakkabıların nerede? Bebeği öp vb.)

Kısa hikayeleri, şarkıları ve ritmleri dinler

Kitapta adı söylenen şeyi gösterir

Her ay yeni kelimeler söyler

Tek ya da iki kelimeden oluşan sorular sorar

İki kelimeyi yan yana getirip kullanır

Kelimelerin başında bir çok ünsüz sesi kullanmaya başlar

2 yaş – 3 yaş

“büyük- küçük”, “yukarı-aşağı” gibi kavramları anlar

Ardı ardına iki yönergeyi takip eder ( kitabı yerden al ve masanın üstüne koy)

Daha uzun sürelerde hikaye dinlemekten keyif alır

Hemen hemen bildiği her şey için kullandığı bir kelime vardır.

2-3 kelimelik cümleler kurar

/k/, /g/, /f/, /t/, /d/ ve /n/ seslerini kullanır

Konuşması yakın çevresi tarafından genellikle anlaşılır

Genellikle nesnelerden bahsederken ya da onunla ilgili bir şey soracağında o nesnenin adını kullanır

3 yaş- 4 yaş

Başka bir odadan seslendiğinizde duyar

Televizyon ve radyoyu diğer aile bireyleri ile aynı ses şiddetinde dinler

Kim, ne, nerede, neden gibi basit soruları yanıtlar 3 yaş- 4 yaş

Okulda ya da arkadaşıyla yaşadığı basit olayları anlatır.

Aile dışındaki bireylerde genellikle konuşmasını anlar

4 ya da daha fazla kelimeden oluşan cümleler kurar

Genellikle heceleri ya da kelimeleri tekrarlamadan konuşur

4 yaş – 5 yaş

Basit hikayeleri dinler ve o hikayeyle ilgili sorulan soruları yanıtlar

Okulda ve evde söylenen çoğu şeyi duyar ve anlar

Detay anlatan konuşmalar yapar ( “ büyük şapka benim”)

Başlığına uygun hikaye anlatır

Diğer çocuklarla ve yetişinlerle kolay iletişim kurar

Kafiyeli kelimeler söyler

Ritmik sayar

Ailenin diğer fertleriyle aynı gramer kurallarını kullanır